حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
121
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
در كتاب صواعق محرقه ( ص 118 ) آمده است كه يكى از اتفاقات عجيب سخن عبد الملك بن عمير است : به قصر اماره در كوفه نزد ابن زياد رفتم و مردم در دو رديف حضور داشتند و سر امام حسين ( ع ) بر روى سپرى در طرف راست او بود ، پس از آن بر مختار وارد شدم و سر ابن زياد را ديدم و مردم نزد او گرد آمده بودند ، نزد مصعب بن زبير رفتم ، و سر مختار را در برابرش ديدم و به حضور عبد الملك بن مروان رسيدم و سر مصعب را نزد وى يافتم و او را از اين ماجرا آگاه كردم . او گفت : پنجمين سر را نخواهى ديد ؛ آن گاه دستور داد تا دار الاماره را خراب كنند . مانند اين مطالب را شبلنجى در نور الابصار ( ص 124 ) به نقل از كنز مدفون ذكر كرده است ، ولى مسعودى در مروج الذهب ( ج 2 ، ص 121 ) حديث گذشته را نقل كرده و پس از آن افزوده است : « عبد الملك بن مروان از جا پريد و دستور داد تا سقفى را كه بر روى مجلس قرار داشت ، خراب كردند » . سپس مىگويد : اين حديث را وليد بن خباب و ديگران . . . نقل كردهاند . در اين روزها ، مديريت آثار باستانى بغداد ، برخى از متخصصين حفارى را به منظور اجراى عمليات اكتشاف قصر اماره به كوفه فرستاد تا به آثار باستانيى كه به گمان آنها زير زمين مدفون شده است ، و كتيبههايى كه از اسرار اين شهر پرده برمىدارد ، راه يابند . روزنامهء الاخبار ، چاپ بغداد در شمارهء 15 ، سال اول ، اين مطلب را انتشار داد : براى نخستين بار حفارى در سه جهت شرق و شمال و شمال شرقى به اجرا درآمد و ديوارهاى بزرگ ، تقريبا به قطر چهار متر و ارتفاع هفت متر پديدار شد و در نتيجهء اتصال ديوارهاى داخلى و خارجى روشن مىشود كه طول قصر 170 متر و عرض آن نيز 1700 متر است . در چهار گوشهء آن ، جايى كه ديوارهاى خارجى يكديگر را قطع مىكنند ، چهار برج وجود دارد . قطر هر برجى شش متر و محيط آن چهارده متر است . ساختمانها از آجر بزرگ و گچ ساخته شده است ، جز اين كه كارهاى مهندسى ساختمان آن به سبك عربى است . ولى به تزيين و نقاشى آن نپرداختهاند . ظاهرا اين بنا به سرعت ساخته شد ، چنان كه به سرعت نيز ويران شد ، گفته شد كه قصر داراى دو در بوده است : در بزرگى در سمت شمال ، نزديك برجى كه مجاور مسجد جامع مىباشد و مقابل آن آرامگاه مختار